Het zál vaders een zorg zijn; klik hier voor home en inhoudsopgave

Het papa.nl.nu gender woordenboek

in ontwikkeling

 

Gender

Gender is van oorsprong een Engels woord en heeft in deze taal verschillende betekenissen.  Een eerste betekenis wordt in het Nederlands vertaald als ‘geslacht', dus het geheel van biologische kenmerken dat we toeschrijven aan een man of een vrouw.

Voor de tweede betekenis is in  het Nederlands enkel een omschrijving beschikbaar.  Gender is het sociaal-maatschappelijke geslacht van een persoon, en het is in deze betekenis dat het woord ook in het Nederlands gebruikt wordt.  Het is het geheel van eigenschappen dat onze maatschappij toedicht aan een man of aan een vrouw.

Naast deze theoretsiche betekenis is er een praktische betekenis te onderkennen. Het begrip gender werd vaak gebruikt om te verdeklken dat aan pure vrauwenbelangenbehariging wordt gedaan. Zo heette bijvoorbeeld het Clara Wichman instituut ooit een instelling voor vrouwenemancipatie. Toen het een genderinstituut ging heten bleek het noch steeds exclusief vrouwenbelangen te behartigen. Zie meer over dit instituut.

 

Genderongelijkheid

Concrete verschillen tussen de rol van mannen en vrouwen in onze samenleving zijn overal zichtbaar, denk maar aan de verdeling van de zorgtaken, een gebioed waar mannen grote achterstanden hebben.  Deze diversiteit is een kleurrijk en boeiend gegeven, maar verliest haar impact omdat onze maatschappij een bepaalde waardering toekent aan rollen of taken van mensen.  Gender is een element dat zorgt voor een hiërarchie en een ordening in onze cultuur die ongelijkheid tussen mannen en vrouwen vaak bestendigt.

 

Gendermainstreaming 

Net zoals gender is ook mainstream een Engels begrip waarvoor moeilijk een Nederlands equivalent te vinden is.  Je kan mainstream vertalen als ‘hoofdstroom' of omschrijven als ‘de heersende trend'.  Soms wordt ook wel de term ‘inclusief beleid' gebruikt.  Gender mainstreaming of inclusief beleid houdt in dat in alle fasen, op alle niveaus en op alle verschillende terreinen van de besluitvorming rekening wordt gehouden met het beginsel van gelijkheid tussen mannen en vrouwen.  Op deze manier wordt aandacht voor gender iets wat iedereen. In de praktijk wordt dit begrip vaak gebruikt om vooral aan vrouwenbelangenbehartiging te doen. aanbelangt.

 

Gendermainstreamingsinstrument

Om mainstreaming te helpen verwezenlijken, worden hulpmiddelen ontwikkeld. 

 

Emancipatie Effecten Rapportage

Dit is een hulpmiddel dat beleidsmakers in staat stelt om - de vaak verborgen en onbedoelde - discriminatie in een beleidsplan op te sporen en op te heffen.  Hoewel beleidsmaatregelen meestal neutraal lijken, hebben ze altijd een ander effect op een man dan op een vrouw. Slechts zelden wordt in dit soort plannen overigens gekeken naar de achterstanden die mannen hebben opgelopen.

De basisvragen van waaruit de Emancipatie Effect Rapportage en Emancipatie Effect Toets  vertrekt zijn deze:

-   in hoeverre verschillen de levensomstandigheden van mannen en vrouwen?

-   welke behoeften en belangen vloeien voort uit deze verschillen?

-   hoe kan het beleid hiermee rekening houden?

 

Feminisme

Van Dale omschrijft ‘feminisme' als volgt:

-   het streven naar een gelijkwaardige behandeling van vrouwen ten opzichte van mannen, met name op het maatschappelijke, economische en juridische vlak. Uit deze definitie blijkt reeds de in het feminisme ingeslopen ongelijke behandeling van vrouwen en mannen. De gehanteerde definitie kijkt uitsluitend vanuit vrouwen naar de gelijkwaardigheid.

-   het streven naar een doorbreken van traditionele rolpatronen

-   de groep mensen die zich voor dit streven inzet, synoniem voor de vrouwenbeweging

 

Het woord ‘feminisme' heeft een meer specifieke betekenis dan het woord emancipatie: het gaat  over de gelijkwaardige behandeling van vrouwen.  ‘Emancipatie' heeft een algemenere inhoud, de kern ervan is ‘zich losmaken van ongelijke rechten' maar de betekenis is veel ruimer dan vrouwenrechten.

 

Emancipatie

Van Dale geeft volgende betekenis aan het woord ‘emancipatie' (zie ook dossier emancipatie)

-   bevrijding van wettelijke, sociale, politieke, morele of intellectuele beperkingen

-   toekenning van gelijke rechten, gelijkstelling voor de wet

-   streven naar gelijkrechtigheid

Hoewel deze term dus een algemene betekenis van ‘bevrijding' in zich draagt, wordt hij meestal in de zin van ‘gelijke kansen voor vrouwen' of ‘vrouwenemancipatie' gebruikt.  De actuele trend vervangt de term ‘emancipatie' door ‘gelijke kansen voor mannen en vrouwen'.   Zo wordt benadrukt dat het om een beleid gaat dat de levenskwaliteit van zowel vrouwen als mannen wil verbeteren en gelijk stellen. ook mannen hebben zo hun achterstanden; zie dossier mannen

 

Emanciperend

Een emanciperende beleidsmaatregel streeft een gelijkwaardige behandeling van mannen en vrouwen na, maar kan rolbevestigend zijn.  Een voorbeeld hiervan is de oprichting van een strijkatelier voor langdurig werkloze vrouwen om hen de kans te geven opnieuw aan het werk te gaan.

 

 

Roldoorbrekend

Een roldoorbrekende maatregel gaat een stapje verder: de traditionele taakverdeling in onze samenleving tussen mannen en vrouwen wordt doorbroken.  Een voorbeeld hiervan is het inrichten van lessen informatica voor langdurig werkloze vrouwen.

 

terug naar begin

site-zoekmachine home en inhoudsopgave site het zál vaders een zorg zijn colofon- tip&citaat- contact- link2 dossier:vaders;daders? dossier beeld en geluid; klik voor index dossier repressie familierecht; klik voor index dossier ouderverstoting dossier kinderbescherming dossier wetenschap en vaderschap dossier rechterlijke macht dossier feminismekritiek
Last Updated http://vaderseenzorg.nl/gender.html : zie ook de andere pagina's