dossier rechterlijke macht
dossierindex

pappa.nl.nu: Het zál vaders een zorg zijn

Ook de rechter moet bij fouten op de pijnbank


De Stentor, 11 januari 2006

door WIM ORBONS

In steeds meer zaken blijkt dat na herzieningsverzoeken, toevalligheden, of spitwerk van misdaadverslaggevers of rechtspsychologen (en zelfs een arts en filosoof) in sommige zaken de gehele rechtsgang van rechtbank tot en met Hoge Raad een farce is geweest. Dat zagen we in onder andere de Puttense moordzaak en de Schiedammer parkmoord. De hoogleraar rechtspsychologie, professor dr. Peter van Koppen heeft van meet af aan gezegd (en geschreven aan de toenmalige baas van het Openbaar Ministerie (OM), Joan de Wijkerslooth) dat het 'bewijs' tegen Cees B. onvoldoende was voor een veroordeling in de Schiedammer parkmoord. Deze zaak heeft zoveel twijfel over de integriteit van rechercheurs, OM, maar ook de rechterlijke macht opgeroepen door het vernietigende rapport van advocaat-generaal Posthumus, dat in de afgelopen maanden alweer enkele zaken zijn voorgedragen voor hernieuwd onderzoek.

Rechtspsycholoog emeritus hoogleraar professor dr. Hans Crombag pleit voor een nieuw onderzoek in de Enschedese ontuchtzaak. Een man (en vrouw en oom) zit al jaren, waarschijnlijk onterecht, in de gevangenis voor ontucht op basis van door de politie afgedwongen verklaringen van zijn minderjarige dochters, die deze verklaringen later weer hebben ingetrokken. Hoogleraar professor mr. Geert Jan Knoops heeft het eerste succes geboekt in de zaak Ina Post. Zij heeft haar straf al uitgezeten voor de (vermeende?) moord op een bejaarde vrouw, maar wil rehabilitatie. Onder politiedwang heeft zij destijds bekend, maar later deze verklaring weer ingetrokken. In de praktijk van Knoops spelen nog twee dubieuze zaken: de Deventer moordzaak en de zaak van butler Dick van Leeuwerden. De meeste mensen kunnen zich waarschijnlijk nog de (rechterlijke) soap herinneren van de Deventer moordzaak. Fout op fout werd gestapeld, maar de (vermeende?) dader zit nog achter de gevangenismuren. Recent is Maurice de Hond een actie gestart om ook deze zaak opnieuw te laten onderzoeken. Dan zijn er nog minder bekende zaken zoals die van Romy en Marion van Buuren, de zaak-Sweeney, de zaak-Zwakhalen of de zaak-Bolhaar. Op deze zaken hebben de hoogleraren Crombag en Wagenaar in hun nieuwste boek The Popular Policeman and other Cases forse kritiek of wordt cassatie of een herzieningsverzoek voorbereid. Crombag en Wagenaar hebben andere professoren aan hun zijde. Zo verklaren ook Ton Broeders, Tom Schalken en Peter Tak dat het niet om incidenten gaat. Tak kent meerdere zaken waarbij je ernstige twijfels kunt hebben, zaken die nog nooit in de publiciteit zijn geweest.

Omgekeerde wereld De meest recente mogelijke rechterlijke dwaling is de zaak Lucia de B. Metta de Noo-Derksen, een psychiatrisch arts en Ton Derksen, hoogleraar wetenschapsfilosofie, menen bewijzen in handen te hebben dat de B. het niet gedaan heeft: zeven patiënten vermoord en drie pogingen daartoe. In deze zaak is geen sprake geweest van 'tunnelvisie', maar van een 'verdachtegeleid' onderzoek. Normaal zoekt men bij een delict een verdachte. In de zaak de B. is het omgekeerd. De B. werd tot verdachte gebombardeerd vanwege 'vreemd' gedrag, waarbij potentiële delicten werden gezocht. Hoe is het toch mogelijk met al die wetenschap en technische middelen dat we nog steeds onschuldige mensen opsluiten? Dubieuze veroordelingen, dat wil zeggen veroordelingen van ontoereikend bewijs, zijn in ons land niet zeldzaam, betoogde Crombag met zijn vakgenoten Van Koppen en Wagenaar al in 1992. Rechters kunnen bewijsmiddelen die niet in hun overtuiging passen negeren. Dat mag ook van de Hoge Raad. Waarom ze dat doen, hoeven ze niet eens uit te leggen. Als de verdachte zoiets zegt als: 'ik heb gisteren gedronken, maar slechts twee glazen', dan mag de rechter het tweede deel van die zin weglaten en de rest tegen de verdachte gebruiken.

Onafhankelijkheid Jan de Keijser toonde begin 2000 in zijn proefschrift aan dat rechters zelfs in volkomen identieke zaken tot sterk verschillende uitspraken komen. Premier Balkenende zei daarover: 'De discussie over fouten in de rechtspraak en over integriteit is uiterst gevoelig, maar moet wel worden gevoerd.' Maar de meeste politici slapen of laten zich gemakkelijk meeslepen met het romantische beeld van een volkomen integere rechterlijke macht. Waar komt die houding van rechters toch vandaan dat zij menen het altijd beter te weten en zelfs boven de wet te kunnen staan?

Arrogantie De arrogantie van de rechterlijke macht werd recent gepersonifieerd in de hoogste man van het gerechtshof in Den Haag. Hij beweerde in Nova dat zijn hof in de Schiedammer parkmoord geen fouten had gemaakt. Hoe kan dat? Zijn hof veroordeelde toch de onschuldige Cees B. Dat medisch specialisten fouten maken, is geaccepteerd. Maar ze moeten wel openlijk voor hun fouten uitkomen. Rechters zijn daar kennelijk nog niet aan toe. Ze verschuilen zich achter de uniciteit van een zaak of achter het (achterhaalde) geheim van de raadkamer. Altijd zijn er bijzondere omstandigheden. De falende rechercheurs en officieren van justitie, die bewust informatie achterhouden en 'rondshoppen' totdat ze de zogenaamde deskundige hebben gevonden die beweert wat ze graag willen horen, én rechters zitten nog steeds op hun plaats of zijn zelfs gepromoveerd. Is het redelijk dat die kennelijke wanprestaties zonder gevolgen blijven? 'De zaak van de Schiedammer parkmoord is geen incident, maar een symptoom van een ziekte in onze strafrechtpraktijk, die dringend therapie behoeft, niet alleen in kringen van politie en OM, maar ook in die van de rechterlijke macht', aldus Crombag. Zijn pleidooi voor een onafhankelijke toezichthouder, zoals de Britse Criminal Cases Review Commission, is dringend noodzakelijk. Dat is ook logisch, want iedereen wordt gecontroleerd en krijgt ontslag bij wanprestaties, ook leden van het kabinet. Maar deze regel geldt (nog) niet voor rechters.

Wim Orbons is voormalig bestuurder van gezondheidszorgorganisaties.

site-zoekmachine home en inhoudsopgave site het zál vaders een zorg zijn home colofon- tips & citaat- mail- links dossier stalking dossier beeld en geluid; klik voor index dossier repressie familierecht; klik voor index dossier ouderverstoting dossier kinderbescherming dossier wetenschap en vaderschap dossier rechterlijke macht dossier feminismekritiek
Last Updated http://vaderseenzorg.nl/leemhuis.html : zie ook de andere pagina's